Việc sử dụng bản đồ có vai trò cốt lõi và không thể thiếu trong quá trình giảng dạy bài “Một số phương pháp biểu hiện trên bản đồ” (Địa lí 10) do thầy Nguyễn Quang Thái thực hiện. Đây là bài học mang tính chất thực hành cao, đòi hỏi học sinh không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn phải nhận biết và phân biệt được các phương pháp biểu hiện đối tượng địa lí như: kí hiệu, kí hiệu đường chuyển động, chấm điểm, bản đồ-biểu đồ.
Các bản đồ, Atlat hay các hình ảnh trích từ bản đồ được sử dụng làm minh chứng trực quan sinh động cho từng phương pháp. Chẳng hạn, khi giới thiệu phương pháp kí hiệu, giáo viên cần trình chiếu các ví dụ về kí hiệu hình học, chữ cái hay tượng hình được đặt tại vị trí cụ thể. Đối với phương pháp chấm điểm, bản đồ minh họa sự phân bố dân cư hoặc vật nuôi sẽ giúp học sinh dễ dàng thấy được mối liên hệ giữa các điểm chấm và số lượng, sự phân bố không đồng đều của đối tượng.
Giáo viên có thể tổ chức hoạt động thực hành nhóm cho học sinh quan sát, phân tích các bản đồ khác nhau và tự rút ra đặc điểm, khả năng biểu hiện của từng phương pháp. Điều này giúp phát triển kĩ năng đọc, giải thích bản đồ và tư duy không gian cho học sinh. Bản đồ không chỉ là công cụ để truyền tải kiến thức mà còn là nguồn tài liệu chính để học sinh tự mình khám phá và củng cố hiểu biết về ngôn ngữ đặc trưng của Địa lí. Tóm lại, bản đồ là trung tâm của bài giảng, biến kiến thức trừu tượng thành trực quan, dễ hiểu và giúp học sinh áp dụng hiệu quả vào thực tiễn.
